Google luistert mee en de Belgische privacy toezichthouder is een en al oor

De Belgische privacy toezichthouder (GBA) heeft aangegeven een onderzoek te starten naar het meeluisteren van Google op smart home apparatuur. Aanleiding voor het onderzoek is een Nederlander die geluidsopnames van de smartapparatuur lekte aan de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT).

Niet vervormd
Volgens het VRT zijn de ontvangen opnames niet vervormd. Google claimde eerder nog dat mogelijke opnames, bestemd voor verbeterdoeleinden, vervormd werden. Dat blijkt in de Benelux echter niet het geval te zijn. De opnames die het Belgische VRT heeft ontvangen kwamen van een bedrijf dat stemopnames voorziet van notities voor Google. De opnames moeten het algoritme van Google verbeteren om zo de Nederlandse variant van de dienst beter te maken. Het controleren van deze stemopnames gebeurt handmatig door menselijke handen. Volgens Google wordt 1 op de 500 spraakopnames gecontroleerd.

Verbeteren algoritmes
Het is niet geheel onbekend dat Google spraakopnames gebruikt om haar diensten te verbeteren. Google heeft dit eerder al eens bevestigd aan Bloomberg. Google gebruikt fragmenten van audio om haar algoritmes te verbeteren. Zo is de dienst beter in staat de menselijke taal te interpreteren. In het artikel van Bloomberg geeft de Amerikaanse zoekgigant aan dat slechts fragmenten worden gebruikt en dat deze bovendien worden vervormd. Dat gebeurt bij de Amerikaanse tak van het bedrijf. Volgens de bronnen van VRT en de ontvangen geluidsopnames, is het bronmateriaal in de Benelux helemaal niet vervormd. Daarnaast komen in sommige geluidsopnames adressen voor, die medewerkers vervolgens moeten opzoeken en controleren op spellingswijze. Op deze manier is het kinderlijk eenvoudig om te achterhalen waar de audiofragmenten vandaan komen, ook al zijn de gebruikersnamen ontkoppeld van de audiofragmenten.

‘Okay Google’
Smart home apparatuur van Google neemt in principe alleen geluidsopnames op wanneer de spraakcommando ‘okay google’ wordt gedicteerd. Toch neemt het apparaat soms ook op wanneer dat niet de bedoeling was. Zo blijkt uit het materiaal van VRT dat van de 1000 opnames, 153 opnames zónder commando waren geïnitieerd. Het blijkt dat de apparaten soms ook opnemen door spraakcommando’s die lijken op het woord Google of door het per ongeluk indrukken van een knop op het apparaat door de gebruiker. Op deze manier kan het apparaat onbedoeld gevoelige gesprekken opnemen. Zo bleken er audiofragmenten tussen te zitten waar er sprake was van huiselijke ruzie of zelfs geweld. Maar ook zelf gestarte opnames kunnen gevoelig zijn. Zo zijn er audio opnames terug te vinden waar mannen hun Google apparaat de opdracht gaven te zoeken naar erotisch materiaal op internet.

Reactie
Google is zich overigens van geen kwaad bewust. In een reactie op de onthullingen van VRT benadrukt Google dat de analyses van cruciaal belang zijn voor de ontwikkeling van technologie die producten zoals de Google Assistent mogelijk maakt. Daarnaast zegt het bedrijf slechts 0,2% van alle gesprekken met de smarthome apparatuur op te nemen. Google schijnt meer bezorgd te zijn over medewerkers van hun partner die de audiofragmenten hebben gelekt aan de VRT: een volgens Google flagrante schending van hun gegevensbeschermingsbeleid.

Onderzoek GBA
Naar aanleiding van het incident, maande de Belgische minister Philippe de Backer voor Privacy, de Belgische privacy toezichthouder, tot het starten van een onderzoek. Deze heeft aangegeven ‘waarschijnlijk een onderzoek te moeten instellen’. David Stevens, voorzitter van de GBA, roept ontstemde gebruikers van Google Home apparaten op om een klacht in te dienen, zodat de GBA een onderzoek kan instellen. De GBA kan als onafhankelijk bestuursorgaan niet in opdracht van de politiek een onderzoek instellen.

‘’Wij kunnen een onderzoek voeren op eigen initiatief of na een klacht, maar we kunnen geen onderzoek voeren na een instructie van een minister,  want wij zijn een onafhankelijke toezichthouder”  verklaart Stevens, “Maar wij hebben de boodschap wel begrepen en we zullen deze zaak moeten bekijken.”

De toezichthouder is onder andere benieuwd hoelang Google de gegevens bewaard en voor welke doeleinden deze opnames worden gebruikt. De voorzitter noemt het voorbeeld wanneer een betrokkene een inzageverzoek indient bij Google. Volgens de voorzitter krijgt een betrokkene dan ook een overzicht van de audiofragmenten die over hem of haar zijn verzameld. De audiofragmenten zijn dus wel degelijk gekoppeld aan een uniek persoon. De vraag is of dat noodzakelijk is om besproken dienst, Google Assistent, te verbeteren. Volgens de voorzitter zou de koppeling noodzakelijk kunnen zijn om te voldoen aan een inzageverzoek, maar dat is allerminst zeker. Wij vragen ons daarnaast af of Google de gebruiker wel expliciet informeert over de gespreksopnames (en of deze niet verstopt zit in een maas van algemene voorwaarden). Ook vragen wij ons af of het nodig is dat de gespreksopnames onvervormd worden verwerkt. Het GBA zal, wanneer het een onderzoek zal starten, vermoedelijk samenwerken met andere toezichthouders. Wanneer dat het geval is, lees je het in onze blog.

 

 

 

 

 

 

 

 

Terug naar overzicht